Stel je voor: je bent aan de Belgische kust, kijkt uit over de Noordzee, en dan ontdekken wetenschappers ineens dat er vroeger, op diezelfde plek, zomaar een paar eilanden lagen! Dat klinkt een beetje gek, maar het is echt waar.
Onderzoekers hebben ontdekt dat de Belgische kust er vroeger heel anders uitzag. Lang, lang geleden, in de prehistorie, lag er een heel landschap met een soort waddeneilanden, net zoals we die in Nederland hebben, maar dan voor de kust van België.

Eén van die eilanden heette ‘Testerep’. Het was een langwerpig eiland, kilometers lang, met duinen en planten erop. Er woonden zelfs mensen! Het was eigenlijk een soort natuurlijke muur die het land erachter beschermde tegen de woeste zee.

_Advertentie

Maar hoe zijn die eilanden dan verdwenen? Dat komt door de natuur zelf. Door stormen, wind, en het stijgen van de zeespiegel, zijn de eilanden in de loop van duizenden jaren weggespoeld. Het zand en de grond zijn verplaatst en uiteindelijk is het eiland een deel geworden van het vasteland, of gewoon onder water verdwenen.

De wetenschappers vonden de overblijfselen van de eilanden terug door in de bodem te zoeken. Ze zeggen dat deze ontdekking laat zien hoe veranderlijk onze kust is. Wat er toen is gebeurd, kan in de toekomst misschien weer gebeuren met de eilanden die we nu nog kennen, bijvoorbeeld als de zeespiegel verder stijgt door klimaatverandering.

Het is dus oud nieuws, maar wel heel belangrijk nieuws!

In het MAX-programma Vuurtorenverhalen bezoekt Kefah Allush acht vuurtorens langs de Nederlandse kust. Hij zoekt uit hoe het mogelijk is dat deze vuurtorens oorlogen, stormen en de digitalisering overleefden en waarom deze gebouwen nog steeds bestaansrecht hebben. Ook ontmoet hij in de vuurtorens in Egmond aan Zee, Burgh-Haamstede, IJmuiden, Vlieland, Hoek van Holland, Urk, Texel en Enkhuizen de mensen die een bijzondere band hebben met de torens: van gepassioneerde vuurtorenwachters tot creatievelingen die geïnspireerd worden door de lichtbakens. Vuurtorenverhalen is te zien vanaf vrijdag 31 oktober om 21.10 uur bij MAX op NPO 2.

Podwalks: audiotours rond de vuurtorens

Bij het programma lanceert MAX 4 podwalks. In deze wandelroutes neemt Kefah luisteraars mee in een route om de vuurtorens. Vanaf 31 oktober zijn deze locatiegebonden podwalks te beluisteren bij de vuurtorens van Burgh-Haamstede, Vlieland, Urk en Egmond aan Zee via de NPO Start Podwalks App.

Aflevering 1 – Egmond aan Zee: het licht – vrijdag 31 oktober om 21.05 uur bij MAX op NPO 2

In Egmond aan Zee kent de witte vuurtoren een unieke naam: de J.C.J. van Speijk. Het bouwwerk is vernoemd naar een zeeheld en heeft een rijke geschiedenis. In het voormalige vissersdorp neemt Kefah een kijkje bij de net vernieuwde lamp in de top en hij zoekt uit hoe een lichtkarakter iedere toren uniek maakt. Hij ontmoet vuurtorenexpert Peter, oud-zeevaarder Glijn, die vele mensen redde bij de KNRM, en jong muzikaal talent dat het lichtbaken bezingt.

Met in de allereerste aflevering De Zee Kust Egmond… https://t.co/6qOWSCWPKu

— De Zee Kust EGMOND (@DZK_Egmond) November 2, 2025

Aflevering 2 – Burgh-Haamstede: de lucht – vrijdag 7 november om 21.05 uur bij MAX op NPO 2

Kefah reist af naar de Zeeuwse kust, waar hij dierbare jeugdherinneringen aan heeft. Hij bezoekt de uniek beschilderde vuurtoren van Burgh-Haamstede. Een toren die, behalve voor de zeevaart, ook een belangrijk baken is voor de luchtvaart. Kefah bewondert het gebouw vanuit een zweefvliegtuig en komt weer met beide benen op de grond, op wandelpad ’t Oude Vuur. En voordat hij Zeeland achter zich laat, geniet Kefah van een typische lokale lekkernij, waar hij zelf nog even de handen voor uit de mouwen steekt.

Aflevering 3 – IJmuiden: weerbaarheid – vrijdag 14 november om 21.05 uur bij MAX op NPO 2

Niet één, maar twee lichtbakens in de derde aflevering van Vuurtorenverhalen. Tussen de grote schepen en industrie van IJmuiden in, is een koppeltje rode vuurtorens te vinden. Kefah gaat langs bij het duo dat gemaakt is van gietijzer. De torens hebben een verbouwing en zelfs een verhuizing doorstaan. En dat alles zodat het licht kan blijven branden voor de zeevaart. Maar dat licht, zo leert Kefah, heeft ook nadelen: voor de vele vogels die de omgeving rijk is.

Aflevering 4 – Vlieland: rust – vrijdag 21 november om 21.05 uur bij MAX op NPO 2

Op Vlieland duikt Kefah in de verhalen van één van de kleinste vuurtorens van Nederland: de Rode Kabouter. Hij ontmoet de vuurtorenpachter die zich al dertig jaar met veel liefde om het gebouw bekommert. Het duin waar het lichtbaken op staat, verhult herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog in de vorm van een bunker. Een bunker waar nu iets moois ontstaat uit die verdrietige geschiedenis. En Kefah krijgt natte voeten als hij met kaasmaker Nils op zoek gaat naar een bijzonder ingrediënt.

336

De Zee Kust Vlieland

DE ZEE KUST VLIELAND….. VOOR DE LIEFHEBBER…..

Aflevering 5 – Hoek van Holland: een veilige haven – vrijdag 28 november om 21.05 uur bij MAX op NPO 2

Kefah gaat terug naar zijn tienerjaren, waarin hij veel tijd doorbracht in Hoek van Holland. De vuurtoren daar kent hij goed, maar het verhaal achter het gebouw nog niet. Kefah wordt uitgenodigd door vuurtorenbeheerder René, die het lichtbaken redde van de sloop en er een museum van maakte. Vanaf het water ervaart Kefah hoe hij lichtlijnen kan volgen om veilig in de haven aan te komen.

ze fluistert mijn naam
zacht
haar adem waait me aan
smaakt naar zout en zacht
praten als huid tegen huid
en ik tast met mijn zinnen

over het strand
onze voetsporen die
verdwijnen onder een dun
deken van water en
schuimig kantwerk

ik hoor haar fluisteren
mijn naam
ik reik mijn hand
tastend

mijn gedachten zijn
duingras in de kinderwagen van mijn ziel
en stil meisje zit erbij
als een vergeten beeld
van broos hout en zwijgen

wij wonen in de duinen
en leven de zee

~ Rik Vera

Rik Vera… Belg… En zei in 2012 toen ik het idee opperde, meteen ja tegen De Zee Kust. Dichter bij de zee.
De tergend langzaam meanderende levens van Droeve Dichter, Boerken, Oude Knorpot, Gladde Zakeman, Stil Meisje, Grijze Filosoof, Buurmans en de Trage Stroom.

Rik is een professioneel vragensteller en benaderbaar. Daarom op LinkedIn.

Razend verscheen hij uit het niets,  zichzelve voortjagend als een razende Roeland met maar één wens: de leegte vullen

Ongeremd stormde de wind over zee, speelde, teisterde niets ontziend het water onstuimig wild in zijn beweging

Vanuit de diepte bewogen, beroerd door de enorme kracht waarmee de wind over het water blies, bogen de golven schuimend hun koppen, opgewonden rijzend en dalend

In al haar onrust zocht de zee de kust, in golven donderend op de basaltstenen, bruisend verwaaid tot druppels

Bruusk verstoord in zijn beweging stortte het water in hoge golven op het brede strand,    vol weerstand beukend op het land waar het eindelijk zijn grenzen vond

Verloren in snelheid strekte het water zich uit, zacht verzinkend in kleine korrels zand,  nog een keer spiegelend in het schitterende zonlicht

De razende wind in zijn honger naar leegte latend, op weg naar eeuwige ruimte…

de wind, gedreven uit het niets

~ Margreet Lucasse

Margreet komt uit Nieuwvliet. Draagt bij aan een prachtig beeld van de regio West Zeeuws-Vlaanderen op verschillende sociale media.

De hut kreunde en rammelde. Ze piepte. Kraakte. Ze boog. Ze barste. Het was mijn hut. 

Binnenin die hut, beschut voor de wind en de regen en de zon, sliep ik. Een kinderslaap. Diep. Droomloos, want kinderen maken geen onderscheid tussen de dromen van de nacht en de dingen om zich heen overdag. Nooit is altijd en omgekeerd.

Ik sliep in mijn hut tot ze me wakker maakte, kreunend en rammelend en piepend en krakend en barstend. ‎Tussen spleten kieren ramde de wind zich naar binnen, joelend eerst, als een school uitgelaten kinderen, daarna jankend als een aangeschoten wolf. Ik droomde van een speelplein vol kinderen en van een jankende wolf en daarna werd ik wakker.

Een muur van wind duwde tegen mijn hut. Een leger van handen beukend tegen de wanden. Ik stapte naar buiten en met de deur wijd open, gallopeerde een kudde wind naar binnen en zand straalde zich als duizenden kleine glasscherven in mijn gelaat. Ik kneep even mijn ogen dicht en hoorde hoe mijn hut in elkaar klapte. Het was niet groots. De planken en balken leken niet veel weerstand te bieden. De wind mokerde naar binnen langs de open deur en mijn hut klapte in elkaar en uit elkaar. Ik zag hoe de honderden bladzijdes vol woorden gegrepen werden en over de duintoppen werden meegesleurd. Ik zag hoe de tafel omkieperde en hoe de theepot in het zand bleef steken.

De zee kookte, als het water in de theepot op het vuur. Het water bruisend en borrelend en grijswit schuimend bovenop donkerzwarte bordverf. De wind sneed de spattende golven de adem af, duwde het water omhoog en omlaag en smeet de golven tegen elkaar aan als dode walvissen. De wind bulderde wilde liederen vol dreigende oorlogstaal en de zee vocht als een gewond dier tegen de overmacht. Het regende niet. Tussen hemel en aarde hing een dunne zee van striemend water als een dikke natte sluier van grijze duisternis, waaierend en vloekend. 

Ik klom doorheen de bijtende regen, tegen het leger duwende handen van wind in tot op het strand en daar sloot ik de ogen en ging liggen en liet de storm over me heen razen. Ik riep alles wat ik wilde roepen en schreeuwde mijn stem schor. Mijn geschreven woorden waaiden over de duinen weg van zee de polders in van het lage achterland. 

Ik zou nooit weten wie ze las. Of iemand ze las. Leest. Gelezen heeft.

De storm ging liggen, naast mij op het strand en de zee sliep in en ik droomde de slaap van kinderen en droomde in woorden.

Ik lig op het strand en droom. In de polders raapt een stil Meisje de bladen vol woorden die rafelig zijn en nat van de regen. Ze leest de woorden en proeft ze. Ik slaap. Droom. Ik droom van iemand. Iemand leest mijn vervlogen woorden. Het stormde.

~ Rik Vera

Rik Vera… Belg… En zei meteen ja tegen De Zee Kust. Dichter bij de zee.
De tergend langzaam meanderende levens van Droeve Dichter, Boerken, Oude Knorpot, Gladde Zakeman, Stil Meisje, Grijze Filosoof, Buurmans en de Trage Stroom.

Rik is een professioneel vragensteller en benaderbaar. Daarom op LinkedIn.

“Waarom de Zee?” 
Dichter spreekt. Dichter zegt. Dichter spreekt. Dichter ademt woorden. Dichter stelt geen vraag. Het is regen. Regenen.
“Waarom de Zee? De Noordzee.”

Dichter kijkt de anderen aan en de stilte die hij boetseert in glas vangt het licht van de zomer in dunne stralen van wit. De stilte duurt. De stilte is helder marmer. Hun denken botst tegen de kille steen.
“Soms ben ik aan Zee. Dan neemt de Zee mijn ziel en mijn lijf. Alles wordt oneindig. Niets is eindig. Ik ben geen tijd meer. Ik ben Zee geworden. Ik ben aan Zee soms. Dan neemt de Zee me. Ik laat me verzwelgen. Ik laat me verdrinken. Ik zit op het strand op het zand en de Zee tipt mijn voeten en neemt me steeds killer en voller tot ik van het strand getilt word en verdrink in de oneindige kou.”

~ Rik Vera

Rik Vera… Belg… En zei meteen ja tegen De Zee Kust. Dichter bij de zee.
De tergend langzaam meanderende levens van Droeve Dichter, Boerken, Oude Knorpot, Gladde Zakeman, Stil Meisje, Grijze Filosoof, Buurmans en de Trage Stroom.

Rik is een professioneel vragensteller en benaderbaar. Daarom op LinkedIn.

Als de zee zijn golven niet langer zou verdragen, 
Als de zee zich in al zijn onstuimigheid door de wind voelt verslagen… 
Als de zee zich met al zijn schatten niet langer rijk voelt, 
Als de zee in zijn schulp kruipt omdat er geen schelp meer aanspoelt… 

Is er dan nog redding mogelijk of dragen we water naar zee?
Als de zee niet langer inspireert, geen golf brengt meer een idee,
Dan is thuis niet langer mijn thuis, zonder deining, zonder gevaar…
LEEF met pieken en dalen, speel, durf, wees creatief, wees een kunstenaar…
Laat de zee je inspireren, je vertellen dat je stormen overleven kunt,
Verlies je baken nooit uit het oog, geluk is ook jou gegund!…

~ Wendy Salman

Het gedicht is geschreven door Wendy Pluchová-Salman met roots in Noordwijk. Wendy noemt zichzelf amateur-dichteres-kunstenares.

De foto is van Hans Vink, onze eerste fotograaf en fotocreateur met een passie voor de vuurtoren aan De Zee Kust Noordwijk.

Een fluistering is als het deinen van een zacht golvende zee
in een eeuwigdurend ritme en wie kan die doet maar mee. 

Een fluistering is als een nieuw seizoen, een doorgegeven woord
het is er, en het mag er zijn, van wie het ook maar heeft gehoord. 

Een fluistering als de adem van geliefden, hun ritme een stil koor
slechts onderbroken door de streling van zachte woordjes in hun oor. 

Een fluistering is als een zucht, alsof we als mens nooit anders deden
dan spreken met een zachte maar zo indringende stem van vrede. 

Die fluistering blijft zacht, maar is evenzeer een luide hartenkreet
fluister het met de kracht van liefde door, zodat iedereen het weet

~ Els Rentenaar

Els schrijft korte verhalen en poezie op een blog en in meerdere sociale mediakanalen met een voorliefde voor de zee